Muzeum Narodowe we Wrocławiu przypomina, co noszono na polskich ulicach w pierwszej połowie dekady lat 80. W czasie kryzysu gospodarczego i politycznego moda była sposobem na wyrażenie społecznego buntu – w tych, którzy nie mogli sobie pozwolić na zakupy u Grażyny Hase czy Barbary Hoff, wyzwoliła niespotykane pokłady kreatywności.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Pierwsze lata dekady obfitowały w przełomowe wydarzenia: latem 1980 r. powstała Solidarność, z kolei 13 grudnia 1981 r. został wprowadzony stan wojenny – zawieszony rok po wprowadzeniu i ostatecznie zniesiony 22 lipca 1983 r. Mimo to, do końca dekady trwał konflikt między społeczeństwem a władzą, a także kryzys gospodarczy. Jego efektem było m.in. załamanie przemysłu i rynku odzieżowego w Polsce.
Choć w czasie stanu wojennego triumfy święcili uznani projektanci, tacy jak Jerzy Antkowiak, Barbara Hoff czy Grażyna Hase, to dla wielu Polek ich projekty pozostawały nieosiągalne. W związku z niedoborem ubrań, tkanin i tworzyw, ludzie samodzielnie przygotowywali odzież. Materiały z odzysku farbowano i przeszywano, powstawały torebki z kozaków czy suknie ślubne z tetry. Był to sposób na walkę z codzienną szarzyzną, a także podkreślenie własnej godności. Podobnie jak dziś, choć z innych pobudek, stawiano na recycling, a domowe szycie i szydełkowanie miało istotną funkcję społeczną.
O projektach Barbary Hoff rozmawialiśmy w jednym z naszych podcastów.
Z kolei twórczość Grażyny Hase została przybliżona na wystawie w Muzeum Warszawy.
Na wystawie prezentowane są obiekty o dużym walorze sentymentalnym: sweter zrobiony na drutach dla przyjaciółki z Australii, jedwabna czerwona bluzeczka z odzysku czy kamizelka z haftem kaszubskim, którą autorka haftowała by poradzić sobie ze złością i frustracją.
O wystawie, unikatowym wymiarze mody stanu wojennego i osobistych historiach związanych z elementami garderoby, opowiedziała jedna z kuratorek wystawy dr Małgorzata Możdżyńska-Nawotka.
Wystawę można oglądać w Muzeum Narodowym we Wrocławiu do 30 lipca 2023 r.
Kuratorkami są dr Małgorzata Możdżyńska-Nawotka oraz Maria Duffek-Bartoszewska.
Zdjęcia: Fot. Magdalena Lorek, Muzeum Narodowe we Wrocławiu
„Moda stanu wojennego” – wystawa o wolności – transkrypcja podcastu
