Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Książka „Silny rozum, silne ręce, miękkie serce”. Kim była Regina Salomea Pilsztynowa?

„Silny rozum, silne ręce, miękkie serce”. Kim była Regina Salomea Pilsztynowa?

Aleksandra Galant 26 listopada 2023
„Silny rozum, silne ręce, miękkie serce”. Kim była Regina Salomea Pilsztynowa?

Niekiedy mówi się, że była pierwszą polską lekarką, choć nie miała medycznego wykształcenia. Jedno nie ulega wątpliwości – dziewczyna z niewielkiego Nowogródka zrobiła międzynarodową karierę. Leczyła na dworze sułtana, pracowała na froncie, była też… szpiegiem. Jej biografię, będącą gotowym scenariuszem filmowym, opisał w najnowszej powieści Cezary Harasimowicz.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Wiedzę o urodzonej w 1713 r. Reginie Salomei Pilsztynowej, medyczce-amatorce i podróżniczce, czerpiemy z pamiętników, które pisała przez całe swoje życie. Wiedzę lekarską, niedostępną wówczas dla kobiet, zdobywała podglądając pracę męża specjalizującego się w okulistyce. Za mąż wyszła w wieku zaledwie 14 lat. Tak młody wiek zamążpójścia mógł wynikać z „czupurnego charakteru”, którym zamęczeni byli jej rodzice. W szybkim małżeństwie córki upatrywali odrobiny spokoju.

Regina Salomea wraz z mężem wyprowadziła się do Stambułu, gdzie uczyła się języków, zgłębiała medycynę, a tak zajmowała się magicznymi rytuałami, które praktykowała do końca życia. Nieustannie podróżowała: odwiedziła Wiedeń, Stambuł, Petersburg, dotarła nawet na Maltę. Z czasem została szpiegiem, a także wykupowała chrześcijan z niewoli tureckiej i „odsprzedawała” ich rodzinom. W międzyczasie przeżywała miłosne przygody, w tym mniej lub bardziej udane małżeństwa.

Barwny życiorys zaciekawił scenarzystę, aktora i pisarza – Cezarego Harasimowicza. Początkowy plan opracowania scenariusza filmowego na podstawie pamiętników Pilsztynowej, przerodził się w kilkuset stronicową powieść, napisaną w całości w pierwszej osobie liczby pojedynczej.

W Audycjach Kulturalnych Cezary Harasimowicz opowiedział o procesie twórczym, towarzyszącym wydaniu książki oraz literackich planach na przyszłość.

Zdjęcia: Wydawnictwa Lira.

„Silny rozum, silne ręce, miękkie serce”. Kim była Regina Salomea Pilsztynowa – transkrypcja podcastu

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Inne odcinki z tej kategorii

„Księżyc ma zapach Warszawy” – literackie spojrzenie w przeszłość i wyprawa w przyszłość.

„Księżyc ma zapach Warszawy” – literackie spojrzenie w przeszłość i wyprawa w przyszłość.

Powieść Wojciecha Chmielewskiego pozwala na odkrycie stolicy sprzed 30 lat a także na rozważania dotyczące jej kształtu i rzeczywistości za… niemal 300 lat. Jedno pozostaje niezmienne – wielka miłość do miasta. Wojciech Chmielewski, znany przede wszystkim z krótkich form, zaprasza Czytelniczki i Czytelników do lektury powieści „Księżyc ma zapach Warszawy”. Czytaj dalej

Kreacja i autentyczność – moda Tercetu Egzotycznego

Kreacja i autentyczność – moda Tercetu Egzotycznego

Charyzmatyczne trio inspirujące się muzyką latynoamerykańską, zapisało się w historii polskiej sceny muzycznej jako zespół, który nikogo nie pozostawiał obojętnym. Podobnie jak kreacje i dopracowany w każdym detalu sceniczny wizerunek, którego pieczołowitość, wyprzedzała swoją epokę. Tercet Egzotyczny powstał w 1963 r. – przez kilka dekad działalności artyści nie tylko podzielili… Czytaj dalej

Reymont. Perspektywy

Reymont. Perspektywy

5 grudnia minęło 100 lat od śmierci Noblisty Władysława Stanisława Reymonta. Narodowe Centrum Kultury wydało zbiór esejów, które ukazują twórczość pisarza z perspektywy całego stulecia. W rozmowie Katarzyny Sanockiej o Reymoncie mniej znanym, opowiada jeden z eseistów – prof. IBL PAN, dr hab. Marek Pąkciński. Jak postrzegamy dziś teksty i… Czytaj dalej

Jan Kochanowski: historyczny czy współczesny?

Jan Kochanowski: historyczny czy współczesny?

6 września w całej Polsce czytane były poezje Jana Kochanowskiego. Wszystko to z okazji Narodowego Czytania, które w tym roku poświęcone było Mistrzowi z Czarnolasu. Podczas centralnego wydarzenia w Ogrodzie Saskim w Warszawie, które uświetniła para prezydencka, oprócz lektury wybranych tekstów poety, zabrzmiała też muzyka zespołu Bastarda, a kilka… Czytaj dalej

Eleonora Plutyńska: poszukuję tajemnicy zaginionego piękna

Eleonora Plutyńska: poszukuję tajemnicy zaginionego piękna

Jest nazywana matką chrzestną polskiej tkaniny. Przede wszystkim jednak była jej ogromną miłośniczką, a zgłębianiu jej tajników poświęciła całe swoje życie. Eleonora Plutyńska została zapamiętana jako wybitna nauczycielka i akademiczka, pełna pasji obserwatorka oraz kobieta z wielką klasą. Jej historię można odkryć dzięki najnowszej książce Magdaleny Stopy. Urodzona w Wiedniu… Czytaj dalej

Marzenie o zmianie, czyli polski pop lat 1990-2000

Marzenie o zmianie, czyli polski pop lat 1990-2000

Dekada wielkich piosenkarek i spektakularnych powrotów, narodzin rodzimej branży wydawniczej i rozkwitu piractwa – muzyczny krajobraz Polski czasów przełomu wziął pod lupę dziennikarz, Tomasz Lada. Książka „Wszystko jak leci” powstała na bazie rozmów przeprowadzonych z producentami, wydawcami, dziennikarzami muzycznymi, krytykami i artystami, których działalność wywarła największy wpływ na kształt polskiego… Czytaj dalej