20 września 1939 roku rozpoczęła się heroiczna walka z Sowietami w obronie Grodna. Pomimo przeważającej siły agresora mieszkańcy wraz z nielicznymi polskim siłami zbrojnymi trzy dni bohatersko stawiali opór wrogowi. To właśnie o historii sowieckiej agresji na wschodnią Polskę opowiada film „Orlęta. Grodno 39”, który Narodowe Centrum Kultury objęło swoim patronatem.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
W powszechnej świadomości znana jest historia Orląt Lwowskich i bohaterstwo harcerzy Powstania Warszawskiego. Przez lata pomijana była jednak ofiara obrońców Grodna. Naprzeciw przeważającej siły Armii Czerwonej stanęli wtedy cywilni ochotnicy, wśród nich – harcerze i uczniowie. Według danych sowieckich, straty Armii Czerwonej w wyniku tamtych walk wyniosły: 53 zabitych, 161 rannych, a jeśli chodzi o sprzęt bojowy – unieruchomiono lub zniszczono 19 czołgów i 3 samochody pancerne. Obrońców Grodna, niezależnie od ich wieku, wojska sowieckie rozstrzeliwały lub rozjeżdżały czołgami. Różne źródła podają, że po stronie polskiej śmierć poniosło ponad 600 osób, ale do tej pory dokładna liczba ofiar jest nieznana.
W grudniu 1941 roku gen. Władysław Sikorski miał wypowiedzieć słowa: „Jesteście nowymi Orlętami. Postaram się, żeby Wasze miasto otrzymało Virtuti Militari i tytuł Zawsze Wiernego”. Tak się jednak nie stało.
„Orlęta. Grodno ‘39” to pierwszy film fabularny opowiadający historię agresji sowieckiej na wschodnie tereny Polski. Gościem Audycji Kulturalnych jest Jowita Budnik, odtwórczyni roli Rotmanowej, matki głównego bohatera filmu. Z aktorką rozmawiamy o przywracaniu pamięci bohaterom i pracy nad filmem. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy.
9 września film wchodzi do kin w całej Polsce. Można go będzie także zobaczyć w Konkursie Głównym 47. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, który rusza już 12 września.
Zdjęcia: fotosy z filmu „Orlęta. Grodno ’39”, dzięki uprzejmości producenta.
„Orlęta. Grodno ’39” – transkrypcja podcastu
Nie jest rankingiem ani przeglądem: to katalog tytułów, które w szczególny sposób współtworzyły polską kulturę, wyobraźnię i pamięć. Projekt Filmoteki Narodowej Instytutu Audiowizualny w pionierski sposób analizuje polską kinematografię, zapraszając do tego nie tylko ekspertów, ale także miłośników kina. Na liście znajdziemy „Akademię Pana Kleksa” czy „Wielką podróż Bolka i… Czytaj dalej
Obszerna monografia przybliża fenomen studia, którego produkcje otrzymywały najważniejsze nagrody na świecie, a także, przez kilka dekad wychowywały kolejne pokolenia widzów. Pogłębione rozmowy z byłymi pracownikami Se-Ma-Fora nie pozostawiają złudzeń, że tworzenie filmów, było tam czymś więcej niż tylko pracą. Wytwórnia została założona w 1947 r. w Łodzi. Szczytowy okres… Czytaj dalej
Wystawa plakatów Andrzeja Pągowskiego „Has na nowo” to spojrzenie na 25 filmów Wojciecha Jerzego Hasa od strony plastycznej. Andrzej Pągowski w rozmowie z Katarzyną Sanocką opowiada o szukaniu inspiracji do tych prac i o tym, jak z okazji stulecia urodzin reżysera ponownie zanurzył się w jego twórczość. Plakaty Andrzeja Pągowskiego… Czytaj dalej
Cenzura okaleczała polską kinematografię przez kilka dekad: niektóre filmy zostały brutalnie pocięte, inne wiele lat spędziły na półce, czekając na premierę. Odkrywając sceny usunięte przez urzędników, warto zastanowić się jak wyglądałoby polskie kino, gdyby nie ingerencje cenzorów. „Proszę to wyciąć, czyli historia scen wyciętych z polskich filmów w pierwszym ćwierćwieczu… Czytaj dalej
1 kwietnia mija sto lat od narodzin jednego z największych reżyserów polskiej szkoły filmowej. Wojciech Jerzy Has został jednogłośnie wybrany patronem tego roku przez Senat RP. Obchody symbolicznie zainaugurowało otwarcie wystawy „Has – terytoria czasu i przestrzeni”. „Żyjemy w takich czasach, że czasami tej prawdy objawianej przez sztukę, filmy,… Czytaj dalej
W Senacie Rzeczypospolitej Polskiej otworzono wystawę, symbolicznie rozpoczynającą obchody Roku Wojciecha Jerzego Hasa. 1 kwietnia obchodzimy setną rocznicę jego urodzin. Gościem Audycji Kulturalnych jest prof. Rafał Syska, z którym rozmawiamy o koncepcji kina tego wybitnego reżysera. Co wyróżnia twórczość Wojciecha Jerzego Hasa na tle innych reżyserów polskiej szkoły filmowej? Co… Czytaj dalej