Do dziś nazywana jest jedną z najwybitniejszych i najbardziej oryginalnych polskich artystek. Do historii przeszła jako autorka hipnotyzujących portretów, które były wystawiane obok francuskich impresjonistów i nagradzane na najważniejszych europejskich salonach. Twórczość Olgi Boznańskiej przypomina właśnie Muzeum Gdańska.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
„Panna Boznańska, najzdolniejsza dziś bez zaprzeczenia z naszych malarek” – tak o artystce pisał młodopolski poeta Kazimierz Przerwa-Tetmajer. Z kolei Stanisław Wyspiański zastanawiał się „Jakże tu teraz malować, kiedy Pani Boznańska robi takie cudne obrazy?”. Urodziła się w Krakowie, jednak chcąc rozwijać swoje umiejętności malarskie (pierwszych lekcji udzielała jej matka), namówiła rodziców, by pozwolili jej wyjechać z kraju: najpierw do Monachium, gdzie już po kilku latach prowadziła własną pracownię, a jej obrazy zaczęły pojawiać się na znaczących wystawach.
Drugim przystankiem był Paryż, z którym związała się już na całe życie. Artystyczna kariera Boznańskiej nabrała tempa, jej prace były pokazywane m.in. na wystawach światowych, reprezentowała Francję razem z Augustem Renoirem i Claudem Monetem. Odbierała także prestiżowe nagrody.
Prace Olgi Boznańskiej znalazły się na wystawie „Przesilenie. Malarstwo Północy” w Muzeum Narodowym w Warszawie – rozmowy na ten temat można wysłuchać tutaj; https://audycjekulturalne.pl/przesilenie-malarstwo-polnocy/
Boznańska słynęła z malowania poruszających portretów, których centralnym punktem były oczy modeli. Krytycy pisali nawet, że maluje „nie oczy, a spojrzenia”. Przydomek „malarki dusz” zdobyła odwzorowując na obrazie portret psychologiczny osoby którą portretowała, budowany także poprzez długie rozmowy. Jednak to, co zachwycało europejskich krytyków, m.in. najsłynniejszy portret pt. „Dziewczynka z chryzantemami” z 1984 r., w Polsce uznawane było jako szare i smutne.
Boznańska rzadko malowała pejzaże – nie lubiła tworzyć poza swoimi pracowniami. Najczęściej malowała więc widoki zza okna lub kwiaty, których bukiet zawsze miała w swoim otoczeniu. Na wystawie „Olga Boznańska” w Muzeum Gdańska w kontrze do postrzegania Boznańskiej wyłącznie jako portrecistki, można zobaczyć spory ich wybór. W sumie wystawę tworzy ok. 50 prac pochodzących ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. Prócz nich prezentowane są pamiątki po Oldze Boznańskiej: m.in. paleta, pędzle, ledwo napoczęte tubki z farbami.
O twórczości Olgi Boznańskiej oraz poświęconej jej wystawie w Muzeum Gdańska, opowiedziała Urszula Kozakowska z Muzeum Narodowego w Krakowie.
Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Gdańska/ fot. Piotr Wittman
Zdjęcie główne: Olga Boznańska na ulicach Paryża, mat Muzeum Narodowe w Krakowie
„Malarka dusz”. Olga Boznańska – transkrypcja podcastu
