Choć socrealizm w architekturze mieszkaniowej kojarzy się przede wszystkim ze stołecznym MDM-em oraz Nową Hutą w Krakowie, to w poszukiwaniu jego śladów warto udać się do gdańskiego Wrzeszcza. Historię wybudowanej tam Grunwaldzkiej Dzielnicy Mieszkaniowej przybliża najnowsza wystawa w Muzeum Gdańska.
Wystawa czasowa pt. „Grunwaldzka Dzielnica Mieszkaniowa”, prezentowana w Zespole Przedbrania, oddziale Muzeum Gdańska, przybliża kulisy powstania GDM, zrealizowane pomysły, które miały zapewnić komfort mieszkańcom oraz koncepcje, których nie wcielono w życie.
Sztandarowym przykładem powojennego budownictwa mieszkaniowego jest Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa w Warszawie. Kulisy jej powstania zostały opisane w książce „Sigalin. Towarzysz odbudowy”. W Audycjach Kulturalnych rozmawialiśmy z jej autorem, Andrzejem Skalimowskim.
Decyzja o powołaniu GDM-u była związana z ogromnymi zniszczeniami centrum Gdańska, a także pomysłem połączeniem Gdyni i Gdańska szeroką drogą – główną ulicą Wrzeszcza, Aleją Grunwaldzką. Za projekt urbanistyczny Wrzeszcza była odpowiedzialna wileńska architektka Irena Heilmanowa. Szczegółowy plan opracowywał architekt Wacław Rembiszewski wraz z Józefem Chmielem i Władysławem Lewem. Za projektowanie GDM’u w latach 1953-1963 odpowiadał Daniel Olędzki.
Na terenie GDM’u powstały liczne kawiarnie, sklepy oraz restauracje, z których najsłynniejszymi były Cristal oraz Olimp, zlokalizowany na szczycie 17-kondygnacyjnego wieżowca popularnie zwanego „Dolarowcem”, który wybudowano w 1969 roku już w nowoczesnych formach.
Na wystawie czasowej w Sali Sądowej Zespołu Przedbramia zostały zebrane fotografie z lat 50.-60. XX wieku, w tym unikatowe zdjęcia makiet z niezrealizowanymi koncepcjami oraz plan GDM’u z 1954 roku przekazany przez żonę głównego projektanta, architektkę Danutę Olędzką.
Danuta Olędzka miała duży wpływ na kształt słynnego gdańskiego „Falowca”. Jego historii można również wysłuchać w Audycjach Kulturalnych.
Ekspozycja będzie czynna do 30 września 2024 roku.
W Audycjach Kulturalnych o wystawie opowiedział kurator, Klaudiusz Grabowski z Muzeum Gdańska.
Zdjęcia: dzięki uprzejmości Muzeum Gdańska.
Z okazji Wielkanocy przesyłamy audycje o tematyce wielkanocnej, które pomogą w zanurzeniu się w tradycji i zaproszą do refleksji. W okołoświątecznym czasie życzymy Wam dużo spokoju i oddechu. Mamy nadzieję, że spędzicie te dni w gronie bliskich i znajdziecie też czas dla siebie. O sacrum z perspektywy muzycznej: Paweł… Czytaj dalej
Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej
Jest uznawana za jedną z najważniejszych przedstawicielek sztuki animalistycznej XX wieku. Rysunki, rzeźby i fotografie zafascynowanej naturą artystki, można oglądać w Koszarach Kantonistów na wystawie „Miasto zwierząt. Domicella Bożekowska”, będącej pierwszą od lat tak dużą ekspozycją jej prac. Domicella Bożekowska niemal całe swoje twórcze życie poświęciła studiom nad zrachowaniami zwierząt. Czytaj dalej
W przededniu 20. rocznicy powstania Narodowego Centrum Kultury, Audycje Kulturalne rozmawiają z dyrektorem NCK-u – Robertem Piaskowskim. 2026 rok to ważny moment w historii Narodowego Centrum Kultury. Przypadają wtedy dwie rocznice – nowsza, czyli 20-lecie NCK-u w obecnym kształcie i 75-lecie powołania do życia instytucji pod tą nazwą. Jest to… Czytaj dalej
„JAM POSEŁKINI JEGO. Język i emocje polskiego średniowiecza” to prezentacja najstarszych tekstów w języku polskim, pochodzących nawet sprzed niemal 800 lat. Wystawa pokazuje, jak wiele elementów dawnej polszczyzny przetrwało do dziś, co się zmieniło, a co w zaskakujący sposób powraca. Na ekspozycji znalazły się m.in. dwie relikwie polskich dziejów,… Czytaj dalej
Miały symbolizować wzrost gospodarczy Polski Ludowej a także pełnić funkcje propagandowe. Wystawa „Hotel Twoich Snów. Architektura hotelowa wielkomiejskiej Polski doby Edwarda Gierka” analizuje ten fenomen, udostępniając zwiedzającym zdjęcia, plany a także pamiątki z wielu nieistniejących już obiektów. W latach 70. XX wieku, władze z Edwardem Gierkiem na czele, zapowiadały budowę… Czytaj dalej
