Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Książka „Brzask”, czyli trudny powrót do Warszawy

„Brzask”, czyli trudny powrót do Warszawy

Aleksandra Galant 14 lutego 2025
„Brzask”, czyli trudny powrót do Warszawy

W swoim najnowszym komiksie Jacek Świdziński przybliża pierwsze chwile po wkroczeniu Armii Wojska Polskiego do lewobrzeżnej Warszawy. Choć szacuje się, że do 17 stycznia 1945 r. zabudowa stolicy była zniszczona w ponad osiemdziesięciu procentach, to już tego dnia do miasta zaczęli wracać dawni mieszkańcy.

Autor wielokrotnie nagradzanego komiksu „Festiwal” ponownie zajmuje się historią stolicy. Bazuje m.in. na nagraniach i relacjach zgromadzonych w Archiwum Historii Mówionej. Tym razem kreśli opowieść o ludziach, którzy wrócili do swojego miasta, gdy tylko pojawiła się taka możliwość. Bohaterowie spotykają się w zrujnowanej kamienicy w Śródmieściu i połączeni sytuacją, opowiadają o swoich losach i doświadczeniach.

Rozmowy o nagrodzonym Paszportem Polityki komiksie „Festiwal” można posłuchać w Audycjach Kulturalnych.

„Brzask” to spojrzenie na wojnę i Warszawę z perspektywy zgliszczy. Mimo trudnych do wyobrażenia trudności, na gruzach miasta niemal momentalnie zaczyna pojawiać się życie i zawiązywać wspólnota. Ludzie poszukujący swoich domów i swoich bliskich łączą się, formują się pierwsze kolejki do pomp z wodą, szybko zaczyna też kwitnąć szaber, a przybysze uczą się, jakie okolice należy omijać szerokim łukiem.

Niedługo po wydarzeniach opisywanych w „Brzasku” ruszyła odbudowa miasta. O tym procesie opowiadała wystawa w Muzeum Warszawy pt. „Zgruzowstanie Warszawy 1945-1949”.

Uwagę zwraca niezwykle oszczędna, ascetyczna kreska Świdzińskiego, która stała się jego znakiem rozpoznawczym. Oszczędne są także kolory: to czerń, biel oraz pomarańcz. Ten ostatni kolor budzi wiele skojarzeń, m.in. ze wschodzącym słońcem oraz gołymi cegłami zrujnowanych budynków. O historii Warszawy w pierwszych miesiącach po zakończeniu wojny oraz pracy nad „Brzaskiem”, w Audycjach Kulturalnych opowiedział Jacek Świdziński – autor publikacji, wielokrotnie nagradzany twórca komiksów.

Komiks powstał dzięki współpracy Muzeum Karykatury i Urzędu Dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Urzędu Dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

Kliknij i pobierz transkrypcję tego podcastu.

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Inne odcinki z tej kategorii

„Księżyc ma zapach Warszawy” – literackie spojrzenie w przeszłość i wyprawa w przyszłość.

„Księżyc ma zapach Warszawy” – literackie spojrzenie w przeszłość i wyprawa w przyszłość.

Powieść Wojciecha Chmielewskiego pozwala na odkrycie stolicy sprzed 30 lat a także na rozważania dotyczące jej kształtu i rzeczywistości za… niemal 300 lat. Jedno pozostaje niezmienne – wielka miłość do miasta. Wojciech Chmielewski, znany przede wszystkim z krótkich form, zaprasza Czytelniczki i Czytelników do lektury powieści „Księżyc ma zapach Warszawy”. Czytaj dalej

Kreacja i autentyczność – moda Tercetu Egzotycznego

Kreacja i autentyczność – moda Tercetu Egzotycznego

Charyzmatyczne trio inspirujące się muzyką latynoamerykańską, zapisało się w historii polskiej sceny muzycznej jako zespół, który nikogo nie pozostawiał obojętnym. Podobnie jak kreacje i dopracowany w każdym detalu sceniczny wizerunek, którego pieczołowitość, wyprzedzała swoją epokę. Tercet Egzotyczny powstał w 1963 r. – przez kilka dekad działalności artyści nie tylko podzielili… Czytaj dalej

Reymont. Perspektywy

Reymont. Perspektywy

5 grudnia minęło 100 lat od śmierci Noblisty Władysława Stanisława Reymonta. Narodowe Centrum Kultury wydało zbiór esejów, które ukazują twórczość pisarza z perspektywy całego stulecia. W rozmowie Katarzyny Sanockiej o Reymoncie mniej znanym, opowiada jeden z eseistów – prof. IBL PAN, dr hab. Marek Pąkciński. Jak postrzegamy dziś teksty i… Czytaj dalej

Jan Kochanowski: historyczny czy współczesny?

Jan Kochanowski: historyczny czy współczesny?

6 września w całej Polsce czytane były poezje Jana Kochanowskiego. Wszystko to z okazji Narodowego Czytania, które w tym roku poświęcone było Mistrzowi z Czarnolasu. Podczas centralnego wydarzenia w Ogrodzie Saskim w Warszawie, które uświetniła para prezydencka, oprócz lektury wybranych tekstów poety, zabrzmiała też muzyka zespołu Bastarda, a kilka… Czytaj dalej

Eleonora Plutyńska: poszukuję tajemnicy zaginionego piękna

Eleonora Plutyńska: poszukuję tajemnicy zaginionego piękna

Jest nazywana matką chrzestną polskiej tkaniny. Przede wszystkim jednak była jej ogromną miłośniczką, a zgłębianiu jej tajników poświęciła całe swoje życie. Eleonora Plutyńska została zapamiętana jako wybitna nauczycielka i akademiczka, pełna pasji obserwatorka oraz kobieta z wielką klasą. Jej historię można odkryć dzięki najnowszej książce Magdaleny Stopy. Urodzona w Wiedniu… Czytaj dalej

Marzenie o zmianie, czyli polski pop lat 1990-2000

Marzenie o zmianie, czyli polski pop lat 1990-2000

Dekada wielkich piosenkarek i spektakularnych powrotów, narodzin rodzimej branży wydawniczej i rozkwitu piractwa – muzyczny krajobraz Polski czasów przełomu wziął pod lupę dziennikarz, Tomasz Lada. Książka „Wszystko jak leci” powstała na bazie rozmów przeprowadzonych z producentami, wydawcami, dziennikarzami muzycznymi, krytykami i artystami, których działalność wywarła największy wpływ na kształt polskiego… Czytaj dalej