Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Teatr Adam Hanuszkiewicz. Barbarzyńca czy nowator?

Adam Hanuszkiewicz. Barbarzyńca czy nowator?

Aleksandra Galant 27 grudnia 2024
Adam Hanuszkiewicz. Barbarzyńca czy nowator?

Wystawa w Pałacu Czapskich w Warszawie przybliża najważniejsze spektakle stworzone przez Adama Hanuszkiewicza – reżysera, aktora, wieloletniego dyrektora najważniejszych stołecznych scen. Choć krytycy zarzucali mu efekciarstwo i oportunizm, to murem stali za nim widzowie. Kupienie biletu na reżyserowane przez niego przedstawienia, przez całe lata graniczyło z cudem.

Urodzony w 1924 r. we Lwowie Adam Hanuszkiewicz, początkowo dał się poznać publiczności jako aktor i amant, kreując wiele ról, które przeszły do historii teatru. Jedną z nich był Hamlet w spektaklu Wilama Horzycy w Teatrze Polskim. W 1951 r. zadebiutował jako reżyser. Przez wiele lat związany był z Teatrem Telewizji. Wiele doświadczeń telewizyjnych przeniósł do inscenizacji teatralnych. Mowa m.in. o filmowym kadrowaniu scen, stosowaniu zbliżeń, eksponowaniu detali czy wykorzystywaniu ekranów i nagrań.

Od 1963 r. do 1968 r. był dyrektorem artystycznym Teatru Powszechnego w Warszawie, a od 1968 r. do 1981 r. to samo stanowisko piastował w Teatrze Narodowym. To właśnie wtedy w związku z jego inscenizacjami pojawiały się gorące kontrowersje. Krytycy zarzucali reżyserowi spłycanie wielkiej literatury i tanie efekciarstwo, publicystykę i kokietowanie masowej widowni. Z reżyserem polemizowali wybitni krytycy: Konstanty Puzyna, Marta Fik czy Jerzy Koenig. Jego koncepcje wspierali za to wybitni naukowcy związani z Instytutem Badań Literackich – Stefan Treugutt czy Maria Janion.

Marcie Fik poświęcona była jedna z wystaw w Instytucie Teatralnym. Rozmowy z jej kuratorką, Joanną Biernacką-Płoska, można wysłuchać w Audycjach Kulturalnych.

Za Hanuszkiewiczem wprowadzającym do teatru elementy popkultury, czego najdobitniejszym przykładem jest „Balladyna” z 1974 r. (aktorzy wjechali na scenę na motocyklach, w spektaklu pojawiały się nawiązania do sztuki komiksu i muzyki popularnej), stali przede wszystkim widzowie. Prowadzone przez niego teatry odnotowywały frekwencyjne rekordy, a tytuły były wystawiane nawet kilkaset razy.

Wystawę w Pałacu Czapskich pt. „Adam Hanuszkiewicz. Barbarzyńca czy nowator?” zrealizowaną dzięki współpracy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego, można oglądać do 22 stycznia 2025 r.

W Audycjach Kulturalnych opowiedział o niej jej kurator, Michał Smolis z Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego.

Zdjęcia: dzięki uprzejmości twórców wystawy.

Kliknij i pobierz transkrypcję tego podcastu.

 

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Inne odcinki z tej kategorii

„(Nie)Umarła klasa” – hołd dla dzieła Tadeusza Kantora

„(Nie)Umarła klasa” – hołd dla dzieła Tadeusza Kantora

W 2025 r. przypada 50. rocznica premiery legendarnego spektaklu krakowskiego Teatru Cricot 2, który zrewolucjonizował światowy teatr. Z tej okazji Cricoteka zaprasza na nową wystawę czasową, będącą nie tylko hołdem dla dzieła Kantora, ale także refleksją nad recepcją i przyszłością dzieła. „Umarła klasa” miała swoją premierę 15 listopada 1975 roku… Czytaj dalej

„Pamięć teatru” czyli 185 lat polskiej fotografii teatralnej

„Pamięć teatru” czyli 185 lat polskiej fotografii teatralnej

Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego uruchomił pierwszą w historii wirtualną wystawę fotograficzną opowiadającą historię polskiego teatru. O tym, jak zmieniała się technika i zainteresowania fotografów, można się przekonać, oglądając trzy części ekspozycji: od 1839 do 2024 r. Ekspozycja „Pamięć teatru” pozwala przyjrzeć się ewolucji fotografii teatralnej w Polsce od jej… Czytaj dalej

Emilian Kamiński – reżyser marzeń

Emilian Kamiński – reżyser marzeń

Był aktorem ponad stu ról teatralnych, filmowych i musicalowych, reżyserem, wokalistą oraz założycielem i dyrektorem prywatnego Teatru Kamienica. Ostatnia rozmowa, jaką przeprowadziła z artystą Patrycja Pawlik właśnie ukazuje się w formie książkowej na polskim rynku wydawniczym. Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej. „Emilian Kamiński. Reżyser marzeń” to wywiad rzeka,… Czytaj dalej

Urodziny Aleksandra Fredry w Teatrze Narodowym

Urodziny Aleksandra Fredry w Teatrze Narodowym

W roku 230. urodzin Aleksandra Fredry Teatr Narodowy w Warszawie przygotował spektakl poświęcony osobie i twórczości największego polskiego komediopisarza. „Fredro. Rok jubileuszowy” w reżyserii Jana Englerta jest podróżą przez życie hrabiego, który ze swojej sztuki i postawy życiowej musi tłumaczyć się przed sądem. Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej. Czytaj dalej

Ja to ktoś inny – Janusz Kukuła o sobie

Ja to ktoś inny – Janusz Kukuła o sobie

„Ja to ktoś inny” – to spisane przez Tomasza Lerskiego wspomnienia z życia prywatnego i pracy artystycznej Janusza Kukuły – poety, pisarza, wieloletniego dyrektora Teatru Polskiego Radia, reżysera ponad 2300 słuchowisk i autora licznych adaptacji. Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej. Janusz Kukuła po raz pierwszy i – jak… Czytaj dalej

„Grajmy Fredrę!”. Mistrz komedii na wystawie w Muzeum Teatralnym

„Grajmy Fredrę!”. Mistrz komedii na wystawie w Muzeum Teatralnym

Wystawa „Fredro w dobrym humorze” została otwarta w 230. rocznicę urodzin Aleksandra Fredry, komediopisarza, pamiętnikarza, a także żołnierza batalii napoleońskich. Bohaterami wystawy są realizacje sześciu najczęściej wystawianych na scenach polskich arcydzieł mistrza. Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej. „Fredro w dobrym humorze” to nie tylko przypomnienie twórczości Fredry,… Czytaj dalej