Dokładnie 22 lipca 1953 r. symbolicznie zakończył się pierwszy etap odbudowy stołecznego Starego Miasta – budowniczy oddali do użytku Rynek a także okolice ulic Piwnej oraz Zapiecek. Decyzja o rekonstrukcji Starówki była pionierska i choć początkowo budziła niedowierzanie, to w 1980 r. historyczne centrum miasta zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Po powstaniu warszawskim, niedługo przed zakończeniem II wojny światowej, centrum Warszawy przypominało morze ruin. Ponad 85% zabytkowej zabudowy miasta uległo zniszczeniu. Jednak już pod koniec stycznia 1945 r. prof. Janowi Zachwatowiczowi powierzono zadanie utworzenia Biura Odbudowy Stolicy, które w lutym rozpoczęło pracę. Śladem po BOS są domki fińskie na osiedlu Jazdów, które zostały przywiezione do Warszawy właśnie z myślą o pracownikach Biura.
Jednym z ważniejszych projektów była odbudowa Starówki. Było to wydarzenie niezwykłe z wielu powodów. Po pierwsze, zdaniem prof. Zachwatowicza, historyczna zabudowa i kultura była podstawą identyfikacji narodowej. Po drugie, co zaskakujące, zgodę na budowę wyraziły komunistyczne władze Polski Ludowej, które celowały w wykorzenianie polskości i polskiej historii. Po trzecie, architekci zdecydowali się na rekonstrukcję (wbrew założeniom Karty Weneckiej). Było to o tyle trudne, że nie ocalało praktycznie nic, co można by odbudować – trzeba było budować od nowa, od fundamentów. Koncepcja zespołu prof. Zachwatowicza zakładała zachowanie Starego Miasta jako symbolu historii Warszawy.
Kulisy odbudowy stolicy przybliżała wystawa „Zgruzowstanie Warszawy 1945-1949”
Budynki zostały odbudowane w tzw. kostiumie historycznym, co oznacza, że choć zewnętrznie budynki są odtworzeniem przedwojennych poprzedników, to wewnątrz zostały unowocześnione i dostosowane do mieszkańców. Wcześniej mieszkania były ciemne i pozbawione podstawowych instalacji – teraz miały pozwalać lokatorom na komfortowe życie.
O Józefie Sigalinie, „budowniczym Warszawy”, rozmawialiśmy z Andrzejem Skalimowskim, autorem poświęconej mu książki.
O kontekście, w jakim powstała powojenna Starówka, o jej znaczeniu dla mieszkańców Warszawy i całej Polski oraz jej dzisiejszym statusie, opowiedział w Audycjach Kulturalnych dr hab. Błażej Brzostek, historyk związany z Uniwersytetem Warszawskim i Muzeum Warszawy.
O książce „Wstecz. Historia Warszawy od początku” autorstwa Błażeja Brzostka, możecie posłuchać tutaj.
Zdjęcia: NAC
70 lat warszawskiej Starówki – transkrypcja podcastu
Muzyczne doświadczenia nastoletniego Fryderyka Chopina w wersji dla najmłodszych – w ramach tegorocznych Eufonii, w Łazienkach Królewskich odbyły się wyjątkowe koncerty dla dzieci. Dla najmłodszych, zaledwie kilkumiesięcznych Słuchaczy, był to początek ich przygody z muzyką. Małe Eufonie są kierowane do rodzin z dziećmi w dwóch przedziałach wiekowych: 0-3 oraz… Czytaj dalej
Jak rozmawiać o odejściu bliskich? Czy jest jeden wzorzec przeżywania żałoby i straty – przez dzieci i dorosłych? Czy śmierć może być dobra? W rozmowie Katarzyny Sanockiej usłyszymy osobistą historię Sylwii Grzegrzółki z Działu Badań i Analiz NCK oraz komentarz Mileny Pacudy z Instytutu Dobrej Śmierci, która tworzyła treści merytoryczne… Czytaj dalej
Pilotażowy projekt badawczy jest skoncentrowany wokół uczestnictwa ukraińskich i białoruskich dzieci w kulturze Warszawy. Jego wyniki są podstawą do rozmów na temat potrzeb najmłodszych, ich zainteresowań i oczekiwań, a także możliwości, jakie otwierają się przed stolicą jako miastem wielokulturowym. W stołecznych szkołach uczy się ponad 12 000 dzieci z Ukrainy… Czytaj dalej
Kameralna wystawa przybliża fenomen ceramiki produkowanej przez kilka dekad w niewielkiej Łysej Górze. Szkliwione naczynia fantazyjnie zdobione charakterystycznymi postaciami zwierząt i roślinami, w wielu domach służą do dziś. Ale domowe kredensy to nie jedyne miejsca w których można spotkać łysogórskie wyroby: ozdabiają one także ściany i elewacje w całym kraju,… Czytaj dalej
Twórcy wystawy proponują pasjonującą podróż przez świat fałszerstw, podróbek i mistyfikacji. Dynamiczna narracja prowadzi zwiedzających przez różne epoki – od starożytności po czasy współczesne. Ekspozycja zachęca do refleksji nad jakością informacji jakie do nas trafiają, a także – roli współczesnych muzeów. Od wieków ludzie wykorzystują fałszerstwa i oszustwa, aby osiągnąć… Czytaj dalej
Które instytucje kultury odwiedzamy najczęściej i jak wyglądają kulturalne nawyki Polek i Polaków? Audycje Kulturalne zapraszają do wysłuchania rozmowy z Antonim Głowackim z Narodowego Centrum Kultury o najnowszych danych dotyczących uczestnictwa w kulturze. Komunikat nt. aktywności kulturalnej Polek i Polaków – zarówno w zakresie uczestnictwa w wydarzeniach organizowanych przez instytucje… Czytaj dalej