Były symbolem nowoczesności i postępu, a także oknem na niedostępną kulturę Zachodu. Popularność kaset VHS zbiegła się w czasie z przemianami społeczno-politycznymi w Polsce. Opowieść o „świecie wideo” to także opowieść o okresie transformacji.
Kultura wideo w Polsce zaczęła się od kaset i magnetowidów sprowadzanych z zagranicy. W kraju można je było kupić tylko w sklepach Baltona lub Pewex. Filmy na kasetach często nie były najlepszej jakości – głos lektora był dogrywany w domowych warunkach, a tłumaczenia przygotowywali amatorzy. Seanse filmowe, organizowane w salkach, świetlicach czy prywatnych mieszkaniach, pozwalały oglądać nie tylko amerykańskie hity, ale także filmy, które zatrzymała cenzura.
Czas największej popularności VHS to lata 90. Wypożyczalnie wideo rozwijały się, ignorując kwestię praw autorskich. Sprzęt taniał i stawał się łatwiej dostępny. Polacy oglądali na kasetach wszystko: kinowe hity, filmy z Arnoldem Schwarzeneggerem i Sylvestrem Stallonem, kursy fitness i seanse hipnotyzera Anatolija Kaszpirowskiego. Rynek zalało niskobudżetowe kino klasy C ze Stanów Zjednoczonych oraz Włoch.
O popkulturze lat 80. i 90. opowiedział w Audycjach Kulturalnych Dariusz Piechota, autor książki „Na fali nostalgii”.
Muzeum Kinematografii w Łodzi zgromadziło na wystawie artefakty minionego czasu. Obiekty zostały pozyskane od kolekcjonerów, a elementy scenografii nawiązują do symboli minionej epoki. Są nimi m.in. kineskopowe telewizory, samochodowy bagażnik i kamery VHS, przy pomocy których rejestrowane były amatorsko najważniejsze momenty i rodzinne chwile.
O pierwszej wystawie muzealnej poświęconej kulturze wideo w Polsce opowieda jej kurator, Kornel Nocoń.
Wystawę „Wideoświat. Powrót do kaset VHS” można oglądać do 1 września.
Zdjęcia: dzięki uprzejmości Muzeum Kinematografii / fot. Mikołaj Zacharow
Kliknij i pobierz transkrypcję tego podcastu.
Nie jest rankingiem ani przeglądem: to katalog tytułów, które w szczególny sposób współtworzyły polską kulturę, wyobraźnię i pamięć. Projekt Filmoteki Narodowej Instytutu Audiowizualny w pionierski sposób analizuje polską kinematografię, zapraszając do tego nie tylko ekspertów, ale także miłośników kina. Na liście znajdziemy „Akademię Pana Kleksa” czy „Wielką podróż Bolka i… Czytaj dalej
Obszerna monografia przybliża fenomen studia, którego produkcje otrzymywały najważniejsze nagrody na świecie, a także, przez kilka dekad wychowywały kolejne pokolenia widzów. Pogłębione rozmowy z byłymi pracownikami Se-Ma-Fora nie pozostawiają złudzeń, że tworzenie filmów, było tam czymś więcej niż tylko pracą. Wytwórnia została założona w 1947 r. w Łodzi. Szczytowy okres… Czytaj dalej
Wystawa plakatów Andrzeja Pągowskiego „Has na nowo” to spojrzenie na 25 filmów Wojciecha Jerzego Hasa od strony plastycznej. Andrzej Pągowski w rozmowie z Katarzyną Sanocką opowiada o szukaniu inspiracji do tych prac i o tym, jak z okazji stulecia urodzin reżysera ponownie zanurzył się w jego twórczość. Plakaty Andrzeja Pągowskiego… Czytaj dalej
Cenzura okaleczała polską kinematografię przez kilka dekad: niektóre filmy zostały brutalnie pocięte, inne wiele lat spędziły na półce, czekając na premierę. Odkrywając sceny usunięte przez urzędników, warto zastanowić się jak wyglądałoby polskie kino, gdyby nie ingerencje cenzorów. „Proszę to wyciąć, czyli historia scen wyciętych z polskich filmów w pierwszym ćwierćwieczu… Czytaj dalej
1 kwietnia mija sto lat od narodzin jednego z największych reżyserów polskiej szkoły filmowej. Wojciech Jerzy Has został jednogłośnie wybrany patronem tego roku przez Senat RP. Obchody symbolicznie zainaugurowało otwarcie wystawy „Has – terytoria czasu i przestrzeni”. „Żyjemy w takich czasach, że czasami tej prawdy objawianej przez sztukę, filmy,… Czytaj dalej
W Senacie Rzeczypospolitej Polskiej otworzono wystawę, symbolicznie rozpoczynającą obchody Roku Wojciecha Jerzego Hasa. 1 kwietnia obchodzimy setną rocznicę jego urodzin. Gościem Audycji Kulturalnych jest prof. Rafał Syska, z którym rozmawiamy o koncepcji kina tego wybitnego reżysera. Co wyróżnia twórczość Wojciecha Jerzego Hasa na tle innych reżyserów polskiej szkoły filmowej? Co… Czytaj dalej