Peerelowski design od lat wzbudza zachwyt miłośników sztuki i jej kolekcjonerów. Fenomen porcelanowych figurek z lat 50. i 60. XX w. pozwala odkryć najnowsza wystawa w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. To nie tylko opowieść o „małych dziełach sztuki”, ale także o rewolucji w aranżacji polskich mieszkań, która nastała wraz z polityczną odwilżą.
Obiekty na wystawie pt. „Wielka czwórka i inni. Ceramiczna rzeźba kameralna w PRL-u” to w znakomitej większości figurki należące do kolekcjonera Tomasza Dziewickiego. Jego zbiór to 350 dzieł został uzupełniony obiektami pochodzącymi z kolekcji muzealnych, m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie.
Niedawno Muzeum Narodowe we Wrocławiu przybliżało twórczość polskich projektantek szkła, na wystawie pt. „Szklane życiorysy”.
Instytucją kluczową dla zaistnienia fenomenu figurek, był Instytut Wzornictwa Przemysłowego. Projektanci instytutu mieli za zadanie zreformować wnętrza polskich mieszkań. Nowoczesność miała zastąpić tzw. „mieszczańską tandetę”. „Wielka czwórka” to artyści rzeźbiarze pracujący w IWP, zatrudnieni tam u progu 1956 r. Byli to Henryk Jędrasiak, Lubomir Tomaszewski, Hanna Orthwein i Mieczysław Naruszewicz. W ciągu kilku lat artyści stworzyli szereg wzorów, które trafiły do produkcji we wszystkich polskich fabrykach porcelany, od Ćmielowa po Wałbrzych.
Figurki przedstawiały głównie postacie ludzkie i zwierzęce. Projektanci posiadali niezwykłą umiejętność obserwacji i zdolność wydobywania charakterystycznych cech poszczególnych zwierząt. Twórcy dążyli do uproszczenia formy, które przy jednoczesnej geometryzacji kształtów musiały pozostać czytelne.
Figurka „Dziewczyna siedząca” była jedną z bohaterek cyklu „Dizajn w formie”.
Ideą nowej linii ozdób od samego początku była dostępność. Figurki, pełniące rolę małych dzieł sztuki, miały powszechnie pojawiać się w mieszkaniach, a ich cena była dopasowana do ówczesnych uśrednionych zarobków.
Wystawę „Wielka czwórka i inni. Ceramiczna rzeźba kameralna w PRL-u” można oglądać w Muzeum Narodowym we Wrocławiu do 23 lutego 2025 r.
O ekspozycji opowiedziała jej kuratorka – dr Barbara Banaś.
Zdjęcia: Muzeum Narodowego we Wrocławiu.
Zdjęcie główne: Dama z koszykiem, proj. Zbigniewa Śliwowska-Wawrzyniak, 1957, Zakłady Porcelany Stołowej „Krzysztof” w Wałbrzychu; porcelana, dekoracja malowana, z kolekcji Tomasza Dziewickiego.
Kliknij i pobierz transkrypcję tego podcastu.
-
-
Lama, proj. Hanna Orthwein, 1958
Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie; porcelana, dekoracja malowana (natrysk), z kolekcji Tomasza Dziewickiego
-
-
Siłacz, proj. Lubomir Tomaszewski, 1959
Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie; porcelana, dekoracja malowana, z kolekcji Tomasza Dziewickiego
-
-
Dziewczyna siedząca, proj. Henryk Jędrasiak, 1958
Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie; porcelana, dekoracja malowana, z kolekcji Tomasza Dziewickiego
-
-
Seksbomba, proj. Henryk Jędrasiak, 1959
Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie; porcelana, dekoracja malowana (natrysk wybierany), z kolekcji Tomasza Dziewickiego
Zuzanna w kąpieli, proj. Lubomir Tomaszewski, 1959
Zakłady Porcelany Stołowej „Chodzież” w Chodzieży; porcelana, dekoracja malowana, z kolekcji Tomasza Dziewickiego
-
-
Dudek, proj. Mieczysław Naruszewicz, 1958
Instytut Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie); porcelana, dekoracja malowana, z kolekcji Tomasza Dziewickiego
-
-
Kobieta egzotyczna, projektant nieznany, lata 60. XX wieku
Zakłady Porcelany Stołowej „Chodzież” w Chodzieży; porcelana, dekoracja malowana, z kolekcji Tomasza Dziewickiego
-
-
Pierwszy bal, proj. Eryka Trzewik-Drost, 1958
Zakłady Porcelany Stołowej „Bogucice” w Bogucicach; porcelana, dekoracja malowana (natrysk wybierany), z kolekcji Tomasza Dziewickiego
-
-
Leżąca kotka, proj. Mieczysław Naruszewicz, 1958
Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie; porcelana, dekoracja malowana (natrysk cieniowany), z kolekcji Tomasza Dziewickiego
-
-
Kogut japoński, proj. Mieczysław Naruszewicz, 1957
Zakłady Porcelany Stołowej „Krzysztof” w Wałbrzychu; porcelana, dekoracja malowana, z kolekcji Tomasza Dziewickiego
Foksterier, proj. Mieczysław Naruszewicz, 1965
Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie; porcelana, dekoracja malowana, z kolekcji Tomasza Dziewickiego
-
-
Gibon, proj. Hanna Orthwein, 1958
Zakłady Porcelany Stołowej „Ćmielów” w Ćmielowie; porcelana, dekoracja malowana, z kolekcji Tomasza Dziewickiego
