Mija 230 lat od uchwalenia pierwszej w Europie i drugiej na świecie nowoczesnej konstytucji. Ustawa zasadnicza z 3 maja 1791 r. wprowadzała ustrój monarchii konstytucyjnej, choć została przegłosowana w tajemnicy i podstępem. Dlaczego do dziś jest wzorem i symbolem? W rozmowie z Katarzyną Oklińską mówi o tym prof. Wojciech Fałkowski, dyrektor Zamku Królewskiego. To tutaj 230 lat temu została uchwalona konstytucja.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Konstytucja 3 maja to następstwo traumy pierwszego rozbioru Polski i zagrożenia utratą państwowości. Nie bez znaczenia pozostawały zmiany zachodzące na świecie – w Stanach Zjednoczonych formowało się państwo oparte na zasadach monteskiuszowskich, a we Francji trwała rewolucja.
Co zmieniał ten dokument? Likwidował jedno z najbardziej kontrowersyjnych rozwiązań ówczesnego ustroju – liberum veto na rzecz głosowania większością, wprowadzał dziedziczność tronu, a także zapoczątkował trójpodział władzy i decentralizację państwa. W podcaście wymieniamy też inne ważne zmiany wprowadzone przez Konstytucję 3 maja, które nie pozostały bez znaczenia dla późniejszych losów Rzeczpospolitej, choć ustawa zasadnicza obowiązywała zaledwie kilka miesięcy.
Z całym aktem mogą Państwo zapoznać się w cyfrowej bibliotece Polona.
Na zdjęciu głównym obraz „Zaprzysiężenie Konstytucji 3 maja 1791” Jana Piotra Norblina, Polona.
Muzyczne doświadczenia nastoletniego Fryderyka Chopina w wersji dla najmłodszych – w ramach tegorocznych Eufonii, w Łazienkach Królewskich odbyły się wyjątkowe koncerty dla dzieci. Dla najmłodszych, zaledwie kilkumiesięcznych Słuchaczy, był to początek ich przygody z muzyką. Małe Eufonie są kierowane do rodzin z dziećmi w dwóch przedziałach wiekowych: 0-3 oraz… Czytaj dalej
Jak rozmawiać o odejściu bliskich? Czy jest jeden wzorzec przeżywania żałoby i straty – przez dzieci i dorosłych? Czy śmierć może być dobra? W rozmowie Katarzyny Sanockiej usłyszymy osobistą historię Sylwii Grzegrzółki z Działu Badań i Analiz NCK oraz komentarz Mileny Pacudy z Instytutu Dobrej Śmierci, która tworzyła treści merytoryczne… Czytaj dalej
Pilotażowy projekt badawczy jest skoncentrowany wokół uczestnictwa ukraińskich i białoruskich dzieci w kulturze Warszawy. Jego wyniki są podstawą do rozmów na temat potrzeb najmłodszych, ich zainteresowań i oczekiwań, a także możliwości, jakie otwierają się przed stolicą jako miastem wielokulturowym. W stołecznych szkołach uczy się ponad 12 000 dzieci z Ukrainy… Czytaj dalej
Kameralna wystawa przybliża fenomen ceramiki produkowanej przez kilka dekad w niewielkiej Łysej Górze. Szkliwione naczynia fantazyjnie zdobione charakterystycznymi postaciami zwierząt i roślinami, w wielu domach służą do dziś. Ale domowe kredensy to nie jedyne miejsca w których można spotkać łysogórskie wyroby: ozdabiają one także ściany i elewacje w całym kraju,… Czytaj dalej
Twórcy wystawy proponują pasjonującą podróż przez świat fałszerstw, podróbek i mistyfikacji. Dynamiczna narracja prowadzi zwiedzających przez różne epoki – od starożytności po czasy współczesne. Ekspozycja zachęca do refleksji nad jakością informacji jakie do nas trafiają, a także – roli współczesnych muzeów. Od wieków ludzie wykorzystują fałszerstwa i oszustwa, aby osiągnąć… Czytaj dalej
Które instytucje kultury odwiedzamy najczęściej i jak wyglądają kulturalne nawyki Polek i Polaków? Audycje Kulturalne zapraszają do wysłuchania rozmowy z Antonim Głowackim z Narodowego Centrum Kultury o najnowszych danych dotyczących uczestnictwa w kulturze. Komunikat nt. aktywności kulturalnej Polek i Polaków – zarówno w zakresie uczestnictwa w wydarzeniach organizowanych przez instytucje… Czytaj dalej