Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Edukacja Jaszowiec. Zapomniana nowoczesność

Jaszowiec. Zapomniana nowoczesność

Aleksandra Galant 9 kwietnia 2024
Jaszowiec. Zapomniana nowoczesność

Modernistyczna dzielnica wypoczynkowa, która powstała w Ustroniu w latach 60. i 70, została sportretowana w filmie dokumentalnym. Twórcy filmu, dzięki udziałowi ekspertów z wielu dyscyplin, poszukują odpowiedzi na pytanie o unikatowość tego projektu, a także o to jak postrzegamy dziś architektoniczne dziedzictwo PRL.

Film opowiada o ośrodku wczasowym, który zrealizowano w latach 1961-1970 według projektu Jerzego i Zygmunta Winnickich oraz Ireny i Czesława Kotelów. W plebiscycie tygodnika „Polityka” z 1970 r. znalazł się wśród trzynastu najlepszych realizacji architektonicznych 25-lecia PRL.

Dzielnica miała być centrum wypoczynkowym dla pracowników pobliskich zakładów przemysłowych. Siedemnaście budynków wtapia się w krajobraz Doliny Jaszowca, nie niszcząc górskiej przyrody. Projekt został przygotowany w duchu powojennego modernizmu z niezwykłą dbałością o detale. Osiedle miało własne centrum handlowo-usługowe, pocztę, a nawet ambulatorium.

W filmie wystąpił Marcin Wojdak, od lat dokumentujący architekturę wypoczynkową PRL, z którym rozmawialiśmy przy okazji wystawy jego prac.

Jak mówi pomysłodawca i współreżyser filmu Mateusz Bielesz, w latach 70. w Jaszowcu wypoczywać chciał każdy. Kres świetności obiektu położyły czasy transformacji oraz późniejsza prywatyzacja. Budynki przeszły w prywatne ręce, a nowi właściciele postanowili zmodernizować je według własnego uznania. W ten sposób przepadły m.in. monumentalne zdobienia i mozaiki. Naruszone zostały także unikatowe w skali kraju architektoniczne bryły.

O architektonicznym dziedzictwie PRL rozmawialiśmy z Anną Cymer przy okazji premiery jej książki poświęconej temu zagadnieniu.

Film „Jaszowiec. Zapomniana nowoczesność” w reżyserii Romana Kałuży-Wierzchosławskiego, to opowieść o atmosferze lat 60. i 70., ówczesnych założeniach urbanistycznych i architektonicznych, a także „niechcianym” dziedzictwie, które ze względu na nieodpowiednie traktowanie, odchodzi do przeszłości.

W Audycjach Kulturalnych o filmie opowiedział Mateusz Bielesz – pomysłodawca oraz współreżyser filmu, a także prezes Fundacji Zielone Konie.

Zdjęcia: Fundacja Zielone Konie / fot. Kamil Śliwka

Kliknij i pobierz transkrypcję tego podcastu.

 

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Inne odcinki z tej kategorii

Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Muzyczne doświadczenia nastoletniego Fryderyka Chopina w wersji dla najmłodszych – w ramach tegorocznych Eufonii, w Łazienkach Królewskich odbyły się wyjątkowe koncerty dla dzieci. Dla najmłodszych, zaledwie kilkumiesięcznych Słuchaczy, był to początek ich przygody z muzyką. Małe Eufonie są kierowane do rodzin z dziećmi w dwóch przedziałach wiekowych: 0-3 oraz… Czytaj dalej

Zakończenia Wspólne

Zakończenia Wspólne

Jak rozmawiać o odejściu bliskich? Czy jest jeden wzorzec przeżywania żałoby i straty – przez dzieci i dorosłych? Czy śmierć może być dobra? W rozmowie Katarzyny Sanockiej usłyszymy osobistą historię Sylwii Grzegrzółki z Działu Badań i Analiz NCK oraz komentarz Mileny Pacudy z Instytutu Dobrej Śmierci, która tworzyła treści merytoryczne… Czytaj dalej

Дzieci uczestniczą! Uczestnictwo w kulturze a rozwój wielokulturowego miasta

Дzieci uczestniczą! Uczestnictwo w kulturze a rozwój wielokulturowego miasta

Pilotażowy projekt badawczy jest skoncentrowany wokół uczestnictwa ukraińskich i białoruskich dzieci w kulturze Warszawy. Jego wyniki są podstawą do rozmów na temat potrzeb najmłodszych, ich zainteresowań i oczekiwań, a także możliwości, jakie otwierają się przed stolicą jako miastem wielokulturowym. W stołecznych szkołach uczy się ponad 12 000 dzieci z Ukrainy… Czytaj dalej

„Łysogórski Zwierzyniec” w Muzeum Narodowym w Krakowie

„Łysogórski Zwierzyniec” w Muzeum Narodowym w Krakowie

Kameralna wystawa przybliża fenomen ceramiki produkowanej przez kilka dekad w niewielkiej Łysej Górze. Szkliwione naczynia fantazyjnie zdobione charakterystycznymi postaciami zwierząt i roślinami, w wielu domach służą do dziś. Ale domowe kredensy to nie jedyne miejsca w których można spotkać łysogórskie wyroby: ozdabiają one także ściany i elewacje w całym kraju,… Czytaj dalej

Historia fałszerstw i falsyfikatów w Muzeum II Wojny Światowej

Historia fałszerstw i falsyfikatów w Muzeum II Wojny Światowej

Twórcy wystawy proponują pasjonującą podróż przez świat fałszerstw, podróbek i mistyfikacji. Dynamiczna narracja prowadzi zwiedzających przez różne epoki – od starożytności po czasy współczesne. Ekspozycja zachęca do refleksji nad jakością informacji jakie do nas trafiają, a także – roli współczesnych muzeów. Od wieków ludzie wykorzystują fałszerstwa i oszustwa, aby osiągnąć… Czytaj dalej

Aktywność kulturalna Polaków w 2024 roku

Aktywność kulturalna Polaków w 2024 roku

Które instytucje kultury odwiedzamy najczęściej i jak wyglądają kulturalne nawyki Polek i Polaków? Audycje Kulturalne zapraszają do wysłuchania rozmowy z Antonim Głowackim z Narodowego Centrum Kultury o najnowszych danych dotyczących uczestnictwa w kulturze. Komunikat nt. aktywności kulturalnej Polek i Polaków – zarówno w zakresie uczestnictwa w wydarzeniach organizowanych przez instytucje… Czytaj dalej