„Każdy trup to głośno mówi i wy też bądźcie gotowi, bo ani się spodziejecie, kiedy do grobu wpadniecie” – tak w imieniu zmarłego śpiewali czuwający przy jego ciele. Pieśni pogrzebowe to ważna część polskiej ludowej tradycji, ale – niestety – już zanikająca. Od zapomnienia ratują je Olga Kozieł, Paweł Grochocki i Paweł Odorowicz.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Dawniej na polskich wsiach pogrzeb był wydarzeniem angażującym całą społeczność. Ciało czekało na pochówek w domu rodzinnym, a mieszkańcy wsi zbierali się przy nim, żeby wesprzeć pogrążonych w żałobie. Mieszkańcy wsi pomagali rodzinie zmarłego w codziennych zadaniach, a śpiewacy wykonywali pieśni pogrzebowe. Posłuchajcie o tej tradycji w naszym podcaście.
Pieśni pogrzebowe są utworami różnorodnymi. Mogą być pożegnaniem zmarłego z bliskimi i całym światem. Niektóre zawierają rady i ostrzeżenia dla tych, którzy jeszcze żyją. Co innego śpiewa się nad grobem młodych, a co innego, gdy umrze osoba o wysokim statusie we wsi. Ponieważ pogrzeby na wsiach coraz bardziej przypominają te miejskie, zapotrzebowanie na śpiewaków pogrzebowych jest coraz mniejsze. Ci, którzy kultywują te tradycje, często nie mają komu przekazać swojej wiedzy. Dlatego laureaci Grand Prix Festiwalu „Nowa Tradycja”, Olga Kozieł (śpiew), Paweł Grochocki (śpiew) i Paweł Odorowicz (altówka), nagrali płytę „Pieśni przejścia” i zrealizowali projekt o tym samym tytule.
Projekt „Pieśni przejścia” to cykl warsztatów i koncertów tradycyjnych ludowych pieśni zrealizowany w okolicach Łodzi. Został dofinansowany z tegorocznej edycji programu Narodowego Centrum Kultury, EtnoPolska. Program stawia sobie za cel wzmacnianie tożsamości kulturowej i uczestnictwa w kulturze na poziomie lokalnym i regionalnym.
Z tego odcinka podcastu dowiecie się między innymi:
Dawne pieśni pogrzebowe wykonuje także śpiewak i etnomuzykolog, Adam Strug. 16 listopada artysta weźmie udział w wyjątkowym widowisku podczas II Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Europy Środkowo-Wschodniej EUFONIE. Spektakl „Pieśni o śmierci” łączy szesnastowieczne pieśni z monodramem na podstawie tekstu „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” w interpretacji Jana Frycza.
Pieśni przejścia – Olga Kozieł, Paweł Grochocki, Paweł Odorowicz – transkrypcja podcastu
Fot. Magdalena Miszewska
Muzyczne doświadczenia nastoletniego Fryderyka Chopina w wersji dla najmłodszych – w ramach tegorocznych Eufonii, w Łazienkach Królewskich odbyły się wyjątkowe koncerty dla dzieci. Dla najmłodszych, zaledwie kilkumiesięcznych Słuchaczy, był to początek ich przygody z muzyką. Małe Eufonie są kierowane do rodzin z dziećmi w dwóch przedziałach wiekowych: 0-3 oraz… Czytaj dalej
Jak rozmawiać o odejściu bliskich? Czy jest jeden wzorzec przeżywania żałoby i straty – przez dzieci i dorosłych? Czy śmierć może być dobra? W rozmowie Katarzyny Sanockiej usłyszymy osobistą historię Sylwii Grzegrzółki z Działu Badań i Analiz NCK oraz komentarz Mileny Pacudy z Instytutu Dobrej Śmierci, która tworzyła treści merytoryczne… Czytaj dalej
Pilotażowy projekt badawczy jest skoncentrowany wokół uczestnictwa ukraińskich i białoruskich dzieci w kulturze Warszawy. Jego wyniki są podstawą do rozmów na temat potrzeb najmłodszych, ich zainteresowań i oczekiwań, a także możliwości, jakie otwierają się przed stolicą jako miastem wielokulturowym. W stołecznych szkołach uczy się ponad 12 000 dzieci z Ukrainy… Czytaj dalej
Kameralna wystawa przybliża fenomen ceramiki produkowanej przez kilka dekad w niewielkiej Łysej Górze. Szkliwione naczynia fantazyjnie zdobione charakterystycznymi postaciami zwierząt i roślinami, w wielu domach służą do dziś. Ale domowe kredensy to nie jedyne miejsca w których można spotkać łysogórskie wyroby: ozdabiają one także ściany i elewacje w całym kraju,… Czytaj dalej
Twórcy wystawy proponują pasjonującą podróż przez świat fałszerstw, podróbek i mistyfikacji. Dynamiczna narracja prowadzi zwiedzających przez różne epoki – od starożytności po czasy współczesne. Ekspozycja zachęca do refleksji nad jakością informacji jakie do nas trafiają, a także – roli współczesnych muzeów. Od wieków ludzie wykorzystują fałszerstwa i oszustwa, aby osiągnąć… Czytaj dalej
Które instytucje kultury odwiedzamy najczęściej i jak wyglądają kulturalne nawyki Polek i Polaków? Audycje Kulturalne zapraszają do wysłuchania rozmowy z Antonim Głowackim z Narodowego Centrum Kultury o najnowszych danych dotyczących uczestnictwa w kulturze. Komunikat nt. aktywności kulturalnej Polek i Polaków – zarówno w zakresie uczestnictwa w wydarzeniach organizowanych przez instytucje… Czytaj dalej