Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Polacy zaczęli na nowo organizować życie społeczne. Do głosu doszły grupy do tej pory pomijane – kobiety, dzieci i robotnicy. Ich historię opowiada Zachęta.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
„Żyjemy jednak nadzieją, że przyszłość będzie inna” – to cytat z manifestu ekonomistki i działaczki społecznej, Zofii Daszyńskiej-Golińskiej z 1921 roku. Stał się on inspiracją dla tytułu wystawy, którą możemy oglądać w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki. Wystawy, która nie prezentuje międzywojennych kierunków artystycznych, ale za pomocą szeroko rozumianej kultury wizualnej przedstawia ówczesne idee społeczno-obyczajowe i procesy emancypacyjne. – Pokazujemy te zjawiska poprzez dziedziny z tymi przemianami społecznymi najmocniej powiązane. Taką dziedziną jest architektura, także architektura wnętrz i wzornictwo czy urbanistyka. Taką dziedziną, która na wystawie jest najmocniej reprezentowana, jest film, pokazany w bardzo różnych aspektach – opowiada kuratorka wystawy, Joanna Kordjak.
Sporo miejsca Zachęta poświęciła także nowoczesnym w tamtych czasach koncepcjom wychowania dzieci i uprawianiu sportów, które stały się popularne wraz z wprowadzeniem ustawy o ośmiogodzinnym dniu pracy i pojawieniem się czasu wolnego, który robotnicy mogli zagospodarować. Nowoczesność nie ominęła też teatru – w jednej z sal możemy prześledzić, w jaki sposób rozwijał na przestrzeni lat.
Choć wystawa zatytułowana jest „Przyszłość będzie inna”, to przyglądając się kolejnym koncepcjom społecznym Dwudziestolecia nie sposób nie zauważyć, że wiele tematów brzmi niezwykle aktualnie. Partycypacja społeczna, myślenie ekologiczne, kooperatywy i spółdzielczość. O tym dyskutujemy także w XXI wieku. – Te tematy i nawet sposób formułowania argumentów w tej dyskusji też wydają się czasem zaskakująco podobne do tych z okresu dwudziestolecia międzywojennego. Wiele z tych idei rzeczywiście gdzieś tam powraca po wielu, wielu latach, jak choćby idea spółdzielczości już zupełnie inaczej rozumiana niż w kolejnych dekadach PRL-u – dodaje kuratorka.
Wystawa „Przyszłość będzie inna. Wizje i praktyki modernizacji społecznych po roku 1918” będzie czynna do 27. maja. A my zapraszamy do wysłuchania rozmowy na jej temat z kuratorką, Joanną Kordjak.
Zdjęcie: mat. prasowe Zachęty Narodowej Galerii Sztuki
Z okazji Wielkanocy przesyłamy audycje o tematyce wielkanocnej, które pomogą w zanurzeniu się w tradycji i zaproszą do refleksji. W okołoświątecznym czasie życzymy Wam dużo spokoju i oddechu. Mamy nadzieję, że spędzicie te dni w gronie bliskich i znajdziecie też czas dla siebie. O sacrum z perspektywy muzycznej: Paweł… Czytaj dalej
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie prezentuje pierwszą w historii tak szeroką prezentację dorobku artystycznego tej karpackiej społeczności. Obejmuje twórców uznanych, takich jak Andy Warhol, Epifaniusz Drowniak (Nikifor) czy Jerzy Nowosielski oraz artystki i artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Wystawa przywraca widzialność twórczości Łemków (nazywanych także Rusinami Karpackimi), która przez… Czytaj dalej
Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej
Wystawa „Fragmenty rzeczywistości” prezentuje prace jednego z najważniejszych przedstawicieli polskiego malarstwa ekspresyjnego. Ekspozycja ukazuje różnorodne sposoby postrzegania świata, w których odbijają się osobiste doświadczenia Ratajskiego. Sławomir Ratajski należy do tego pokolenia artystów, które bezwarunkowo zaufało malarskiemu medium., czyniąc je jedynym i wyłącznym narzędziem swojej wypowiedzi w polu sztuki. Przełom lat… Czytaj dalej
Żeglowanie jest koniecznością, życie koniecznością nie jest – maksyma przypisywana Pompejuszowi, odnosi się do jednej z najbardziej poruszających prac Franciszka Bunscha. W rozmowie z Katarzyną Sanocką, syn Franciszka – Jacek Bunsch – opowiada o artystycznej historii rodziny i doświadczeniu pokoleniowym artysty. Franciszek Bunsch – malarz, mistrz grafiki warsztatowej zmarł 23… Czytaj dalej
Przez kilka dekad projektowała tkaniny dekoracyjne, użytkowe i odzieżowe, a makatki, ręczniki czy chusteczki z jej charakterystycznymi pracami, do dzisiaj są obecne w wielu polskich domach. Sensoryczna wystawa w Muzeum Miasta Gdyni jest hołdem dla twórczości artystki. Tworzyła tkaniny radosne i kolorowe, ozdobione unikatowymi wzorami – wykorzystywała motywy roślinne (choć… Czytaj dalej