Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Sztuka „Za wyraz twarzy fotograf nie odpowiada”. Adam Karaś w Muzeum Fotografii w Krakowie

„Za wyraz twarzy fotograf nie odpowiada”. Adam Karaś w Muzeum Fotografii w Krakowie

Aleksandra Galant 2 maja 2024
„Za wyraz twarzy fotograf nie odpowiada”. Adam Karaś w Muzeum Fotografii w Krakowie

Adam Karaś zbudował wokół fotografii całe swoje życie. Jego studio fotograficzne było jednocześnie mieszkaniem, lampom studyjnym nadawał imiona, a w czasie wojny tworzył pierwsze autorskie filmy. Retrospektywną wystawę jego twórczości pt. „Być jak Adam Karaś“ można oglądać w Muzeum Fotografii w Krakowie.

Adam Karaś (1896–1986) był indywidualistą i ekscentrykiem, miłośnikiem fotografii, niestrudzonym twórcą i wynalazcą, który przez ponad pół wieku prowadził w Krakowie studio fotograficzne. Dzięki temu na stałe zapisał się w pamięci mieszkańców miasta.

Karaś uznawał, że portret nie był dziełem fotografa, a wynikiem jego współpracy z osobami przed obiektywem. Starał się jednak wpływać na modeli i modelki. Proponował im, by wyobrazili sobie jakąś sytuację, wręczał nietypowe rekwizyty, tworzył atmosferę poprzez dobór dekoracji, światła i muzyki w studio. Wiele z portretowanych przez niego osób do dziś pamięta przeżycie, jakim była wizyta u fotografa z ulicy Szewskiej.

Atelier fotografa przełomu XIX i XX wieku przybliżała IV odsłona Gabinetu Fotografii w Muzeum Narodowym w Warszawie.

Karaś był artystą niezależnym i bezkompromisowym. W czasach, gdy każdy druk był cenzurowany, artysta w gablocie zakładu pokazywał wybrane przez siebie zdjęcia – ułożone w szeregu legitymacyjne „główki” o uderzającym podobieństwie, autorskie kartki okolicznościowe, a także fotoratury (w fotograficznym słowniku Karasia słowo to oznaczało tworzone z negatywów kolaże). Był pionierem w wielu dziedzinach sztuki. W 1928 roku razem z bratem Wiktorem założył studio „Bracia Karaś Film”, ale w 1916 roku – już na własną rękę – tworzył fotoratury, opracowywał oryginalną metodę fotograficznego „drukowania” tekstów, a także tworzył wyprzedzające epokę identyfikacje wizualne dla swoich firm.

Życiu artysty wciąż towarzyszą legendy, tajemnice i niedomówienia. Część z nich odkryły kuratorki wystawy, Marta Miskowiec i Monika Kozień, które gościły w Audycjach Kulturalnych.

Wystawę można oglądać w Muzeum Fotografii w Krakowie do 29 września 2024 r.

Zdjęcia: dzięki uprzejmości Muzeum Fotografii w Krakowie / fot. Mateusz Woźniak

Kliknij i pobierz transkrypcję tego podcastu.

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Inne odcinki z tej kategorii

Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich

Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie prezentuje pierwszą w historii tak szeroką prezentację dorobku artystycznego tej karpackiej społeczności. Obejmuje twórców uznanych, takich jak Andy Warhol, Epifaniusz Drowniak (Nikifor) czy Jerzy Nowosielski oraz artystki i artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Wystawa przywraca widzialność twórczości Łemków (nazywanych także Rusinami Karpackimi), która przez… Czytaj dalej

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej

Obrazy do przeżywania – twórczość Sławomira Ratajskiego

Obrazy do przeżywania – twórczość Sławomira Ratajskiego

Wystawa „Fragmenty rzeczywistości” prezentuje prace jednego z najważniejszych przedstawicieli polskiego malarstwa ekspresyjnego. Ekspozycja ukazuje różnorodne sposoby postrzegania świata, w których odbijają się osobiste doświadczenia Ratajskiego. Sławomir Ratajski należy do tego pokolenia artystów, które bezwarunkowo zaufało malarskiemu medium., czyniąc je jedynym i wyłącznym narzędziem swojej wypowiedzi w polu sztuki. Przełom lat… Czytaj dalej

Odyseja Franciszka Bunscha

Odyseja Franciszka Bunscha

Żeglowanie jest koniecznością, życie koniecznością nie jest – maksyma przypisywana Pompejuszowi, odnosi się do jednej z najbardziej poruszających prac Franciszka Bunscha. W rozmowie z Katarzyną Sanocką, syn Franciszka – Jacek Bunsch – opowiada o artystycznej historii rodziny i doświadczeniu pokoleniowym artysty. Franciszek Bunsch – malarz, mistrz grafiki warsztatowej zmarł 23… Czytaj dalej

„Wzory, które się nie nudzą”. Alicja Wyszogrodzka.

„Wzory, które się nie nudzą”. Alicja Wyszogrodzka.

Przez kilka dekad projektowała tkaniny dekoracyjne, użytkowe i odzieżowe, a makatki, ręczniki czy chusteczki z jej charakterystycznymi pracami, do dzisiaj są obecne w wielu polskich domach. Sensoryczna wystawa w Muzeum Miasta Gdyni jest hołdem dla twórczości artystki. Tworzyła tkaniny radosne i kolorowe, ozdobione unikatowymi wzorami – wykorzystywała motywy roślinne (choć… Czytaj dalej

Domicella Bożekowska: „Opętana rysowaniem”.

Domicella Bożekowska: „Opętana rysowaniem”.

Jest uznawana za jedną z najważniejszych przedstawicielek sztuki animalistycznej XX wieku. Rysunki, rzeźby i fotografie zafascynowanej naturą artystki, można oglądać w Koszarach Kantonistów na wystawie „Miasto zwierząt. Domicella Bożekowska”, będącej pierwszą od lat tak dużą ekspozycją jej prac. Domicella Bożekowska niemal całe swoje twórcze życie poświęciła studiom nad zrachowaniami zwierząt. Czytaj dalej