Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Edukacja Smoki, jednorożce i feniksy – baśniowe stwory okiem archeologów

Smoki, jednorożce i feniksy – baśniowe stwory okiem archeologów

Aleksandra Galant 31 stycznia 2024
Smoki, jednorożce i feniksy – baśniowe stwory okiem archeologów

„A były tam smoki?” to pytanie, które zadają sobie zwiedzający wystawę w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu. Zostały na niej zebrane obiekty pokazujące, jak przed wiekami wyobrażano sobie i przedstawiano baśniowe stwory. Okazuje się że pojawiały się nie tylko na kartach ksiąg, ale także na przedmiotach codziennego użytku.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Wystawa „A były tam smoki? Wybrane stwory z legend i ich przedstawienia na zabytkach archeologicznych” opowiada o mitycznych stworach, z których większość była znana już w starożytności. Od tamtych czasów pojawiają się w legendach i bestiariach. Stały się one również inspiracją twórców wystawy. Oprócz historii poszczególnych stworów, przybliża ona ich symbolikę, a także związane z nimi wierzenia: jednorożec był symbolem czystości (wierzono w niego jeszcze w XVIII wieku), a feniks, pełen wielobarwnych piór, miał być istotą żyjącą nawet kilkaset lat!

Wizerunki stworów wykorzystywane były m.in. jako motywy dekoracyjne budynków i wnętrz, czego dowodem może być gotycki kafel szkliwiony z wizerunkiem jednorożca i św. Teodora (który miał uratować kobietę ze szponów smoka). Wykorzystywanie wizerunków stworów na przedmiotach codziennego użytku miało przenieść na ich posiadacza cechy mitycznych stworzeń, stąd na okuciach pasów można było zobaczyć uosabiające odwagę i siłę smoki czy gryfy.
Ekspozycja skupia się na wyobrażeniach baśniowych istot utrwalonych w naszej tradycji po przyjęciu chrześcijaństwa. Wiele z nich znanych jest już jednak od starożytności. Co ciekawe, wiele z nich pojawia się w innych kulturach i mitologiach, gdzie są przedstawiane w zupełnie inny sposób.

Wystawę, na której zgromadzono obiekty ze zbiorów Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, uzupełniają barwne postery zaprojektowane przez graficzkę Joannę Kurkowicz. W Audycjach Kulturalnych o wystawie opowiedziała kuratorka, Magdalena Felis.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Archeologicznego w Poznaniu / fot. M. Felis

Smoki, jednorożce i feniksy – baśniowe stwory okiem archeologów – transkrypcja podcastu

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Inne odcinki z tej kategorii

Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Muzyczne doświadczenia nastoletniego Fryderyka Chopina w wersji dla najmłodszych – w ramach tegorocznych Eufonii, w Łazienkach Królewskich odbyły się wyjątkowe koncerty dla dzieci. Dla najmłodszych, zaledwie kilkumiesięcznych Słuchaczy, był to początek ich przygody z muzyką. Małe Eufonie są kierowane do rodzin z dziećmi w dwóch przedziałach wiekowych: 0-3 oraz… Czytaj dalej

Zakończenia Wspólne

Zakończenia Wspólne

Jak rozmawiać o odejściu bliskich? Czy jest jeden wzorzec przeżywania żałoby i straty – przez dzieci i dorosłych? Czy śmierć może być dobra? W rozmowie Katarzyny Sanockiej usłyszymy osobistą historię Sylwii Grzegrzółki z Działu Badań i Analiz NCK oraz komentarz Mileny Pacudy z Instytutu Dobrej Śmierci, która tworzyła treści merytoryczne… Czytaj dalej

Дzieci uczestniczą! Uczestnictwo w kulturze a rozwój wielokulturowego miasta

Дzieci uczestniczą! Uczestnictwo w kulturze a rozwój wielokulturowego miasta

Pilotażowy projekt badawczy jest skoncentrowany wokół uczestnictwa ukraińskich i białoruskich dzieci w kulturze Warszawy. Jego wyniki są podstawą do rozmów na temat potrzeb najmłodszych, ich zainteresowań i oczekiwań, a także możliwości, jakie otwierają się przed stolicą jako miastem wielokulturowym. W stołecznych szkołach uczy się ponad 12 000 dzieci z Ukrainy… Czytaj dalej

„Łysogórski Zwierzyniec” w Muzeum Narodowym w Krakowie

„Łysogórski Zwierzyniec” w Muzeum Narodowym w Krakowie

Kameralna wystawa przybliża fenomen ceramiki produkowanej przez kilka dekad w niewielkiej Łysej Górze. Szkliwione naczynia fantazyjnie zdobione charakterystycznymi postaciami zwierząt i roślinami, w wielu domach służą do dziś. Ale domowe kredensy to nie jedyne miejsca w których można spotkać łysogórskie wyroby: ozdabiają one także ściany i elewacje w całym kraju,… Czytaj dalej

Historia fałszerstw i falsyfikatów w Muzeum II Wojny Światowej

Historia fałszerstw i falsyfikatów w Muzeum II Wojny Światowej

Twórcy wystawy proponują pasjonującą podróż przez świat fałszerstw, podróbek i mistyfikacji. Dynamiczna narracja prowadzi zwiedzających przez różne epoki – od starożytności po czasy współczesne. Ekspozycja zachęca do refleksji nad jakością informacji jakie do nas trafiają, a także – roli współczesnych muzeów. Od wieków ludzie wykorzystują fałszerstwa i oszustwa, aby osiągnąć… Czytaj dalej

Aktywność kulturalna Polaków w 2024 roku

Aktywność kulturalna Polaków w 2024 roku

Które instytucje kultury odwiedzamy najczęściej i jak wyglądają kulturalne nawyki Polek i Polaków? Audycje Kulturalne zapraszają do wysłuchania rozmowy z Antonim Głowackim z Narodowego Centrum Kultury o najnowszych danych dotyczących uczestnictwa w kulturze. Komunikat nt. aktywności kulturalnej Polek i Polaków – zarówno w zakresie uczestnictwa w wydarzeniach organizowanych przez instytucje… Czytaj dalej