Konserwacja zabytków zwykle kojarzy nam się z zabiegami chroniącymi dawne budowle, kościoły, malowidła, obrazy czy rzeźby. Rzadziej jednak myślimy w tym kontekście o przedwojennych taśmach filmowych. A jednak i one wymagają specjalistycznych działań, które dadzą możliwość zachowania i zdigitalizowania zawartego na nich materiału. Tym właśnie zajmuje się zespół projektu Nitrofilm Filmoteki Narodowej – opowiada o tym filmograf, Michał Pieńkowski.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Nitrofilm to program konserwacji i digitalizacji filmów fabularnych, który został zainicjowany przez Filmotekę Narodową w związku z odnalezieniem w ostatnich latach fragmentów polskich filmów przedwojennych. Pełnej rekonstrukcji zostały dotychczas poddane filmy: „Mania. Historia pracownicy fabryki papierosów” (1918 r.), „Pan Tadeusz” (1928 r.) i „Zew morza” (1927 r.). W ramach programu zdigitalizowanych i przygotowanych do procesu rekonstrukcji zostanie jeszcze 40 tytułów!
Poddawane zabiegom taśmy pochodzą z różnych źródeł. Odnajdują się w zbiorach Filmoteki Narodowej, innych instytucji (niejednokrotnie zagranicznych), a czasami nawet w prywatnych domach – na strychu czy w piwnicy! Dla odkrywców przedwojennych taśm zespół Nitrofilmu przygotował akcję społeczną „Poszukiwacze skarbów”. Jej celem jest nie tylko motywowanie do prywatnych poszukiwań, ale też instruowanie, jak należy postępować ze stuletnią taśmą filmową. Filmoteka Narodowa zachęca do przekazywania starych taśm, fotosów i innych filmowych skarbów do największego archiwum filmowego w Polsce. Dla konserwatorów taśmy filmowej liczy się każdy fragment, który może przysłużyć się pełniejszej rekonstrukcji dzieła.
To właśnie dzięki takim akcjom jak „Poszukiwacze skarbów” do Filmoteki Narodowej trafiły fragmenty ekranizacji „Pana Tadeusza” z roku 1928 w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego oraz fragment filmu „Kościuszko pod Racławicami” w reżyserii Orlanda z 1913 r. – filmu, który jeszcze niedawno uznawany był za zaginiony!
W celu przeprowadzenia specjalistycznej ekspertyzy konserwatorskiej oraz filmoznawczej, dokonania oceny stanu oraz wartości znalezionego materiału (starych taśm filmowych lub fotosów, negatywów czy diapozytywów) koniecznie należy skontaktować się z Filmoteką Narodową: film@fn.org.pl.
Poradnik „Poszukiwacza skarbów” dostępny jest na stronie projektu NITROFILM Filmoteki Narodowej.
Nie jest rankingiem ani przeglądem: to katalog tytułów, które w szczególny sposób współtworzyły polską kulturę, wyobraźnię i pamięć. Projekt Filmoteki Narodowej Instytutu Audiowizualny w pionierski sposób analizuje polską kinematografię, zapraszając do tego nie tylko ekspertów, ale także miłośników kina. Na liście znajdziemy „Akademię Pana Kleksa” czy „Wielką podróż Bolka i… Czytaj dalej
Obszerna monografia przybliża fenomen studia, którego produkcje otrzymywały najważniejsze nagrody na świecie, a także, przez kilka dekad wychowywały kolejne pokolenia widzów. Pogłębione rozmowy z byłymi pracownikami Se-Ma-Fora nie pozostawiają złudzeń, że tworzenie filmów, było tam czymś więcej niż tylko pracą. Wytwórnia została założona w 1947 r. w Łodzi. Szczytowy okres… Czytaj dalej
Wystawa plakatów Andrzeja Pągowskiego „Has na nowo” to spojrzenie na 25 filmów Wojciecha Jerzego Hasa od strony plastycznej. Andrzej Pągowski w rozmowie z Katarzyną Sanocką opowiada o szukaniu inspiracji do tych prac i o tym, jak z okazji stulecia urodzin reżysera ponownie zanurzył się w jego twórczość. Plakaty Andrzeja Pągowskiego… Czytaj dalej
Cenzura okaleczała polską kinematografię przez kilka dekad: niektóre filmy zostały brutalnie pocięte, inne wiele lat spędziły na półce, czekając na premierę. Odkrywając sceny usunięte przez urzędników, warto zastanowić się jak wyglądałoby polskie kino, gdyby nie ingerencje cenzorów. „Proszę to wyciąć, czyli historia scen wyciętych z polskich filmów w pierwszym ćwierćwieczu… Czytaj dalej
1 kwietnia mija sto lat od narodzin jednego z największych reżyserów polskiej szkoły filmowej. Wojciech Jerzy Has został jednogłośnie wybrany patronem tego roku przez Senat RP. Obchody symbolicznie zainaugurowało otwarcie wystawy „Has – terytoria czasu i przestrzeni”. „Żyjemy w takich czasach, że czasami tej prawdy objawianej przez sztukę, filmy,… Czytaj dalej
W Senacie Rzeczypospolitej Polskiej otworzono wystawę, symbolicznie rozpoczynającą obchody Roku Wojciecha Jerzego Hasa. 1 kwietnia obchodzimy setną rocznicę jego urodzin. Gościem Audycji Kulturalnych jest prof. Rafał Syska, z którym rozmawiamy o koncepcji kina tego wybitnego reżysera. Co wyróżnia twórczość Wojciecha Jerzego Hasa na tle innych reżyserów polskiej szkoły filmowej? Co… Czytaj dalej